Cách xưng hô trong giao tiếp tiếng Trung – Điều người mới học bắt buộc phải biết
Điều đầu tiên trong quá trình tự học tiếng Trung của các bạn đó là phải biết được cách xưng hô, xưng hô trong tiếng Trung sẽ đơn giản hơn trong một số loại ngôn ngữ khác vì nó không cần chia động từ hay ngôi thứ.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu cách xưng hô trong tiếng Trung một cách dễ nhớ, dễ áp dụng, đặc biệt phù hợp với người mới bắt đầu.
1. Đại từ nhân xưng cơ bản trong tiếng Trung
Trước tiên, bạn cần nắm được các đại từ nhân xưng phổ biến nhất.
Tôi / mình: 我 (wǒ)
Bạn / bạn bè: 你 (nǐ)
Bạn (lịch sự): 您 (nín)
Anh ấy: 他 (tā)
Cô ấy: 她 (tā)
Nó: 它 (tā)
Chúng tôi / chúng ta: 我们 (wǒmen)
Các bạn: 你们 (nǐmen)
Họ: 他们 / 她们 (tāmen)
Trong giao tiếp hàng ngày, người Trung Quốc dùng 我 và 你 rất nhiều, nhưng điểm quan trọng là không phải lúc nào cũng dùng 你, vì trong nhiều trường hợp cần dùng cách xưng hô lịch sự hơn.
2. Khi nào dùng 你 và khi nào dùng 您
Đây là lỗi rất nhiều người học tiếng Trung mắc phải.
你 (nǐ) → dùng với bạn bè, người nhỏ tuổi, người thân
您 (nín) → dùng với người lớn tuổi, cấp trên, khách hàng, giáo viên
Ví dụ:
你好 → Xin chào (thân mật)
您好 → Xin chào (lịch sự)
谢谢你 → Cảm ơn bạn
谢谢您 → Cảm ơn ngài / cảm ơn cô / cảm ơn bác
Trong môi trường làm việc, dùng 您 sẽ giúp bạn tạo ấn tượng tốt hơn.
3. Cách gọi theo chức danh trong tiếng Trung
Người Trung Quốc rất hay gọi nhau bằng chức danh + họ, thay vì gọi tên riêng.
Ví dụ:
王老师 → thầy Vương
李经理 → quản lý Lý
Quy tắc:
Họ + chức danh
Không nói: 老师王
Phải nói: 王老师
Đây là điểm khác với tiếng Việt nên cần chú ý.
Gọi theo chức danh thể hiện sự tôn trọng và rất phổ biến trong công việc.
4. Cách xưng hô trong gia đình
Tiếng Trung có hệ thống xưng hô trong gia đình rất chi tiết.
Bố: 爸爸 (bàba)
Mẹ: 妈妈 (māma)
Anh trai: 哥哥 (gēge)
Chị gái: 姐姐 (jiějie)
Em trai: 弟弟 (dìdi)
Em gái: 妹妹 (mèimei)
Ông: 爷爷 (yéye)
Bà: 奶奶 (nǎinai)
Khi nói chuyện với người khác, người Trung Quốc cũng hay dùng cách xưng hô gia đình để tạo sự thân mật.
Ví dụ:
叔叔 → chú
阿姨 → cô / dì
哥哥 → anh
姐姐 → chị
Ví dụ giao tiếp:
叔叔您好
Cháu chào chú
阿姨好
Chào cô
Cách xưng hô này giúp câu nói nghe tự nhiên hơn.
5. Cách xưng hô trong môi trường công việc
Trong công ty, trường học hoặc môi trường chuyên nghiệp, xưng hô rất quan trọng.
Các cách gọi phổ biến:
老师 → giáo viên
经理 → quản lý
老板 → sếp
同事 → đồng nghiệp
主任 → trưởng phòng
校长 → hiệu trưởng
Ví dụ:
张经理您好
Chào quản lý Trương
李老师好
Chào thầy Lý
王主任，我想问一下
Trưởng phòng Vương, tôi muốn hỏi một chút
Người Trung Quốc đánh giá cao sự lịch sự trong cách gọi.
6. Khi nói chuyện với người lạ
Khi không biết tên, có thể dùng:
先生 → ông
女士 → bà / cô
小姐 → cô (nhưng hiện nay dùng ít hơn)
师傅 → chú / bác / anh (dùng với tài xế, thợ, người lao động)
Ví dụ:
先生您好
Xin chào ông
女士，请问…
Thưa cô, cho tôi hỏi…
师傅，去火车站
Chú ơi, đi ga tàu
师傅 là từ rất hay dùng trong đời sống.
Lỗi 1: Dùng 你 với tất cả mọi người
→ nên dùng 您 khi cần lịch sự
7. Những lỗi xưng hô người mới học thường mắc
Lỗi 2: Gọi tên trực tiếp người lớn
→ nên gọi họ + chức danh
Lỗi 3: Không dùng từ xưng hô gia đình khi giao tiếp
→ làm câu nói thiếu tự nhiên
Lỗi 4: Dịch từ tiếng Việt sang
Ví dụ: gọi “anh” = 哥哥 trong mọi trường hợp
→ không phải lúc nào cũng đúng
Tiếng Trung cần chọn cách gọi theo quan hệ, không dịch máy móc.
8. Mẹo học xưng hô tiếng Trung nhanh
Cách tốt nhất là nhớ theo nhóm:
Nhóm 1: 我 你 您 他
Nhóm 2: 老师 经理 老板 医生
Nhóm 3: 哥哥 姐姐 叔叔 阿姨
Nhóm 4: 先生 女士 师傅
Học theo nhóm sẽ dễ nhớ hơn học từng từ riêng lẻ.
Ngoài ra, nên nghe phim Trung Quốc hoặc video giao tiếp để quen cách dùng thật.
9. Kết luận
Xưng hô trong tiếng Trung là một phần rất quan trọng trong giao tiếp. Nếu dùng đúng, bạn sẽ tạo được thiện cảm với người Trung Quốc, còn nếu dùng sai có thể khiến câu nói trở nên thiếu lịch sự. Người mới học nên bắt đầu từ những đại từ cơ bản, sau đó học cách gọi theo chức danh, theo quan hệ gia đình và theo hoàn cảnh giao tiếp.
Chỉ cần luyện tập thường xuyên, bạn sẽ quen rất nhanh và giao tiếp tự nhiên hơn.
Học tiếng Trung không khó, nhưng cần học đúng từ những điều nhỏ nhất, và cách xưng hô chính là một trong những điều quan trọng nhất.
Gửi phản hồi